Bu yazımızda “Ebu’l Gazi Bahadır Han kimdir?” sorusunu cevaplayacak; Ebu’l Gazi Bahadır Han’ın hayatı ve Ebu’l Gazi Bahadır Han’ın eserleri hakkında bilgi vereceğiz.

Ebu’l Gazi Bahadır Han Kimdir?

Özbek hanlarından Yadigâr Han‘ın torunu olan Ebu’l Gazi Bahadır Han, 17. yüzyılın önemli şahsiyetlerindendir. 1643-1663 yılları arasında Hive hanlığı yapmış olup, hem bilge bir han hem de önemli bir sanatçıdır. Çok iyi bir öğrenim görmüş olup, hanlığı döneminde Hive’yi önemli bir medeniyet merkezi haline getirmiştir. Yazmış olduğu iki eseri vardır.

Hayatı

Ebu’l Gazi Bahadır Han kimdir?” Sorusuna yukarıda kısaca değindikten sonra şimdi de Ebu’l Gazi Bahadır Han’ın hayatı hakkında bilgi verelim:

Bahadır Han, 1603 yılında Özbekistan‘ın Ürgenç kentinde dünyaya gelmiştir. Babası Arap Mehmet Han‘dır. Annesi de aynı şekilde Yadigâr Han’ın torunlarından Mihr Banu Hatun‘dur. İsmi babası tarafından verilmiş olup, adının verilme sebebi de şöyledir: Arap Mehmet Han, Yayık-Rus Kazakları’nı mağlup ettikten 40 gün sonra bir oğlu dünyaya gelir. Oğluna bu adı koyarak kazandığı savaşı onun adında yaşatmak ister.

Bahadır Han, henüz babası Mehmet Han hayattayken kardeşleriyle saltanat kavgasına girişmiştir. Bu kavganın sebebi ise babasını savunmak, kardeşlerinden korumak istemesidir. Fakat babası, bu taht kavgasında kendi çocukları tarafından (Bahadır Han’ın kardeşleri) gözlerine mil çekilerek öldürülür. Bunun üzerine Bahadır Han, kendi adına mücadele etmeye başlar. Sonunda 1642 yılında Hive hanlığını elde etmeyi başarır ve 21 yıl boyunca hükümdarlık yapar.

Genellikle iyi bir hükümdar olan Bahadır Han, haksızlıklara boyun eğmeyen bir yapıya sahiptir. Geçmişte, ağabeyi İsfendiyar‘a yardımda bulunarak Özbeklere kötülük eden Türkmenlerin yapmış olduğu bu kötülüğü unutmamış ve onları cezalandırmak adına çok sayıda Türkmen’i öldürmüştür. Ancak bu olay, zamanla onun iyi hanlığını gölgeleyen bir hâl almıştır.

Bunun yanı sıra, Rusların Türk hakimiyetini bozmak, Türkleri parçalamak adına Türklerin aleyhine yaptıkları birtakım siyasi, iktisadi ve askeri çalışmaları dikkatlice takip etmiştir. Henüz ilk süreçte Ruslara karşı bir cephe almış ancak karşı koyacak güce sahip olamadığı için çaresizce beklemek durumunda kalmıştır.

Ayrıca, Türk tarihini bilinçli bir şekilde, etraflıca öğrenmiş; Türk olarak yaratılmayı kendisine bir onur bilen milli bir şuur ile yaşamını sürdürmüştür. Onun edebiyat, tarih ve şiirle uğraşması, Türk, tarih ve edebiyatına önemli faydalar sağlamıştır.

1663 yılında hayatını kaybetmiş; yerine oğlu Enûşe Han geçmiştir.

Eserleri

Yazarın iki adet eseri bulunmaktadır:

Not: Eser isimlerine tıklayarak eserler hakkında detaylı yazımıza ulaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz