Halk Şiirinde Nazım Şekli ve Nazım Türü Nedir?

0
249

“Nazım şekli ve nazım türü nedir? Aralarındaki farklar nelerdir?” gibi sorular araştırmacıların sıklıkla cevabını aradıkları sorulardır. Bunun yanı sıra nazım şekli ve türünün tam olarak ne olduğu da araştırmacılar arasında tartışma konusu olmuştur. Bazı araştırmacılar edebiyatımızda nazım türü ve şeklinin olduğunu ifade ederken bazıları ise yalnızca nazım türünün olduğunu ifade ederler. Ancak biz bu yazımızda genel kabul görmüş ifadelerden hareketle bu konuyu açıklığa kavuşturacağız.

Nazım şekli nedir?

Nazım şekli, dış yapı demektir. Nazım şeklini oluşturan unsurlar dış yapı özelliği gösterirler. Dış yapıdan kastedilen ise kafiye şeması, vezin, şiir hacmi ve nazım birimidir.

Özkul Çobanoğlu, nazım şeklini aşağıdaki gibi formüle eder:

nazım birimi + ölçü + kafiye ve uyak şeması = Nazım şekli

Nazım türü nedir?

Nazım türü, konu yani iç yapı unsurlarını ifade eder. Yani daha açık bir ifadeyle şiirlerin ezgilerine, konularına, şekillerine göre birbirinden ayrılmasına denir.

Özkul Çobanoğlu, nazım türünü aşağıdaki gibi formüle eder:

şekil + ezgi + hacim + geleneksel icra bağlamı = Nazım türü

Nazım türü ve Nazım şekli arasındaki farklar

Nazım şekli ve türünün ne olduğuna kısaca değindik. İkisi arasındaki farkın tam manasıyla anlaşılması adına somut bir örnek verebiliriz:

Bir elma düşünün, elma hangi bölgeden, hangi renkten olursa olsun yine de elmadır, değişim göstermez. İşte bu noktada elmaya nazım şekli diyebiliriz. Elmanın rengine göre (kırmızı, yeşil), yetiştiği bölgeye göre (Amasya elması, Kağızman elması vs.) ayrılmasına da nazım türü diyebilmemiz mümkündür.

Verdiğimiz bu örnekten de anlaşılacağı üzere nazım şekli dış yapı özelliği taşıdığından konu ve içerikle ilişkili değildir; konu ve içeriğine göre birbirinden ayrılan nazım türüdür.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz